หลายครอบครัวที่เคยมีแค่ลูกคนเดียวมาก่อน เมื่อมีลูกคนที่สองต้องเผชิญกับปัญหาน่าปวดหัว คือลูกคนโตอิจฉาน้อง เอาแต่ใจมากขึ้น ภาวะนี้เป็นสิ่งที่มักเกิดขึ้นบ่อยโดยเฉพาะกับลูกคนเดียวมาตลอด เพราะเด็กรู้สึกมาทั้งชีวิตว่าตนเองเป็นคนที่สำคัญที่สุดในครอบครัว หรือพ่อแม่เป็นของตัวเองคนเดียว แต่หากคุณแม่ที่กำลังอ่านบทความนี้วางแผนว่าจะมีลูกคนที่2ละก็ อย่าเพิ่งถอดใจหรือกลัวไปนะคะ เรามีวิธีรับมือพี่ก่อนมีน้องมาฝากในบทความนี้ค่ะ
1. บอกลูกล่วงหน้าว่าจะมีน้อง
อันดับแรกที่ต้องทำหลังรู้ว่าตั้งครรภ์ลูกคนใหม่ คือต้องบอกลูกคนโตเร็วสุดเท่าที่จะทำได้เลยว่าเขากำลังจะมีน้องแล้ว น้องจะเกิดประมาณเมื่อใด โดยวิธีบอกควรปรับให้เหมาะสมกับความเข้าใจตามวัยเด็ก และความสนใจของเด็กต่อน้องที่กำลังเกิด โดยกฏเหล็กสำคัญคือต้องพูดให้ลูกฟังแล้วเกิดความรู้สึกเชิงบวก เช่น แทนที่จะบอกว่า “หนูกำลังมีน้องนะ” อาจใช้ประโยคว่า “หนูกำลังเป็นพี่แล้วนะคะ”
2. อธิบายให้ลูกเข้าใจลักษณะของเด็กแรกเกิด
ต้องให้ลูกรู้ว่าน้องจะเป็นเด็กทารกที่ยังเป็นคู่เล่นกับหนูไม่ได้ทันที ทำได้แค่กิน นอน ร้องไห้ อาจเอารูปเด็กทารกมาให้พี่ดูก่อน และเอาภาพเด็กที่โตวัยถัดๆมาให้ดูว่าถ้าน้องโตขึ้นจะเป็นอย่างไร ชวนลูกไปเลือกซื้อของใช้เด็กทารกพร้อมกัน เช่น ผ้าอ้อม
3. เตรียมตัวให้พร้อม เมื่อถึงวันใกล้คลอด
ช่วงนี้เป็นช่วงเวลาสำคัญ ต้องบอกลูกคนโตว่าน้องจะไปคลอดที่ไหน ลูกจะไปเยี่ยมได้อย่างไร ช่วงแม่ไปคลอดหนูจะอย่างกับใครอย่างไร พยายามบอกให้รู้สึกเป็นสถานการณ์ธรรมดาที่สุดเพื่อที่เด็กจะไม่กังวลล่วงหน้า ให้ลูกช่วยคุณแม่จัดข้าวของสำหรับเตรียมตัวไปโรงพยาบาล
4. รับมือปฏิกริยาหลังคลอด
ช่วงนี้เป็นช่วงเวลาสำคัญ ต้องบอกลูกคนโตว่าน้องจะไปคลอดที่ไหน ลูกจะไปเยี่ยมได้อย่างไร ช่วงแม่ไปคลอดหนูจะอย่างกับใครอย่างไร พยายามบอกให้รู้สึกเป็นสถานการณ์ธรรมดาที่สุดเพื่อที่เด็กจะไม่กังวลล่วงหน้า ให้ลูกช่วยคุณแม่จัดข้าวของสำหรับเตรียมตัวไปโรงพยาบาล
5.อยู่กับพี่ทันทีที่ถึงบ้าน
หลังออกจากโรงพยาบาล 24ชม.แรกควรงดให้คนนอกมาเยี่ยมก่อน เพราะเป็นช่วงเวลาสำคัญที่คุณแม่ควรอยู่กับคนในครอบครัวเท่านั้น เพื่อเตรียมรับการเปลี่ยนแปลงของทารก เมื่อคุณแม่ให้นมลูกคนใหม่ ควรให้ลูกคนโตได้มีโอกาสเข้ามาคลอเคลียกับคุณตลอดเวลา หรืออาจหากิจกรรมอื่นให้ลูกเล่นช่วงที่ให้นม เช่น เปิดเพลงที่ลูกชอบให้ฟัง ให้วาดรูป อ่านหนังสือหรือนิทานภาพให้ฟัง
6.ให้พี่เป็นคนสำคัญ ของคนที่มาเยี่ยม
หากมีคนมาเยี่ยมคุณแม่หลังคลอด ควรเปิดโอกาสให้ลูกคนโตได้เป็นดาวเด่นในวงสนทนา ให้เค้าได้เล่นและอวดของที่เขาเตรียมให้น้อง อ๋อ บางทีลูกอาจจะเล่าเรื่องที่น้องดูดนมคุณแม่ได้แบบขำๆได้บ้าง ไม่ต้องตกใจไปนะคะ
7.ถ้าหนูยังไม่โอเค ก็ไม่เป็นไร
หลังคลอดน้องลูกคนโตจะเกิดภาวะอิจฉาได้เป็นปกติ บางคนอาจแสดงออกเป็นพฤติกรรมถดถอย หรือเรียกร้องความสนใจ หากเห็นพฤติกรรมเหล่านี้คุณแม่ไม่ควรตกใจเกินไป แต่ก็ไม่ควรเพิกเฉยความรู้สึกลูกที่เกิดขึ้น ควรบอกให้ลูกรู้ว่าแม่เข้าใจความรู้สึกของหนู และไม่เป็นไรที่หนูจะเกิดความรู้สึกแบบนี้ พยายามหาเวลาอยู่กับลูกคนโตสองต่อสองโดยที่ไม่มีน้อง อย่าฝืนให้พี่รักน้องเร็วเกินไป แต่ค่อยๆปล่อยให้เด็กทั้ง2คนพัฒนาความสัมพันธ์พี่น้องเองอย่างช้าๆค่ะ